Związek Aptek Franczyzowych (ZAF) wziął aktywny udział w prekonsultacjach projektu nowej Ustawy o receptach, przesyłając do Ministerstwa Zdrowia obszerny pakiet uwag. Członkowie ZAF w pełni popierają inicjatywę resortu zmierzającą do ujednolicenia rozproszonych dotąd regulacji prawnych dot. zasad wystawiania i realizacji recept. Jest to niezbędny krok do stworzenia przejrzystego bezpiecznego zarówno z perspektywy pacjenta jak i pracowników aptek systemu. Niemniej, w trosce o środowisko apteczne oraz najwyższą jakość prawa, przygotowaliśmy dodatkowe propozycje skupione na deregulacji, mającej na celu ułatwienie codziennej pracy farmaceutów oraz ochronę bezpieczeństwa pacjentów.
Deregulacja i ułatwienia w codziennej pracy farmaceuty
Prace nad nową ustawą to idealny moment na usunięcie biurokratycznych obciążeń, które każdego dnia paraliżują pracę personelu aptecznego. Nasze główne postulaty deregulacyjne obejmują:
- Koniec z papierową ewidencją leków narkotycznych: Wnosimy o całkowitą rezygnację z obowiązku drukowania „książki narkotycznej” na rzecz prowadzenia ewidencji wyłącznie w postaci elektronicznej. To proste rozwiązanie, które natychmiast zdejmie z kierowników aptek niepotrzebne obciążenie biurokratyczne.
- Cyfrowe zapotrzebowania: Postulujemy rezygnację z papierowych zapotrzebowań przy zamawianiu z hurtowni leków odurzających i psychotropowych. Zastąpienie ich pełną cyfryzacją procesu uwolni personel od gromadzenia niczym nieuzasadnionej dokumentacji.
- Uwolnienie od matematycznej presji: Chcemy, aby system SIM już na etapie wystawiania recepty jednoznacznie przeliczał dawkowanie na dni kuracji, ostrzegał przed przekroczeniem ustalonego maksymalnego okresu stosowania, po czym zwracał gotową informację do systemu aptecznego. Ustawa musi jednoznacznie zagwarantować zwolnienie farmaceutów z odpowiedzialności za wydaną ilość leków, jeśli postępują zgodnie z komunikatem zwrotnym systemu.
- Prawo do zwrotu z importu docelowego: Należy umożliwić aptekom bezproblemowy zwrot do hurtowni nieodebranych przez pacjentów leków sprowadzanych w trybie importu docelowego. Obecne regulacje narażają apteki na drastyczne i niesprawiedliwe straty finansowe.
- Nowoczesna definicja zawodu: Postulujemy pilne rozszerzenie definicji wykonywania zawodu farmaceuty m.in. o pracę w badaniach klinicznych, na funkcjach zarządczych w podmiotach prowadzących apteki, jako przedstawiciel medyczny, a także pracę w strukturach POZ i zindywidualizowanych praktykach farmaceutycznych. Uatrakcyjni to zawód i pozwoli na pełne wykorzystanie naszych kompetencji.
- Indywidualna praktyka farmaceuty: Uważamy, że oderwanie usług świadczonych przez farmaceutów od lokalu apteki to absolutna konieczność, która pomoże poprawić perspektywę rozwoju zawodowego farmaceutów. Farmaceuta to wysoko wykwalifikowany personel medyczny, który powinien otrzymać prawo samodzielnego, niezależnego świadczenia usług, które określone są w Ustawie o Zawodzie Farmaceuty. Dodatkowo należy zapewnić możliwość świadczenia usług przez farmaceutów zatrudnionych w aptekach poza aptekami – np. szczepienia w DPS czy zakładach pracy.
- Łatwiejsze wydawanie zamienników: osoby realizujące recepty powinny móc bez konsekwencji wydać refundowany zamiennik na podstawie tej samej substancji aktywnej, przy zachowaniu identycznego limitu i poziomu odpłatności.
Recepta kontynuowana – bardzo dobry kierunek z naszym pełnym poparciem.
Zaproponowany w projekcie pomysł wdrożenia recepty kontynuowanej ocenić należy bardzo pozytywnie – cieszy się on naszym stuprocentowym poparciem. Jednak, aby to rozwiązanie faktycznie służyło pacjentom i farmaceutom, niezbędne jest uszczegółowienie przepisów. Wystawienie recepty kontynuowanej musi zostać bezpośrednio i ustawowo wskazane jako usługa opieki farmaceutycznej, o której mowa w art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 2020 r. o zawodzie farmaceuty. Powiązanie tej czynności z ustawą o zawodzie jest warunkiem do tego, aby możliwe było np. pobieranie przez farmaceutów wynagrodzenia za jej wystawienie. Wystawienie recepty kontynuowanej nie może być nieprzypisaną do żadnego katalogu usługą – tym bardziej, że Ustawa o Zawodzie Farmaceuty bezpośrednio wymienia tę czynność jako element Opieki Farmaceutycznej.
Kwestie systemowe i poprawność redakcyjna
Wśród pozostałych propozycji ZAF wyszczególnić należy:
- Ochrona portfeli pacjentów (120 zamiast 60 dni): Sprzeciwiamy się obniżeniu limitu wydawania leków refundowanych do 60 dni stosowania i wnosimy o utrzymanie obecnych 120 dni. Zamiana ta uderzyłaby bezpośrednio w budżety pacjentów wymuszając zakup mniejszych, nieopłacalnych opakowań.
- Usługa dzielenia leków: Proponujemy wprowadzenie dodatkowej usługi dzielenia większych opakowań wszystkich leków, co powinno stanowić ewolucyjny wstęp do wdrożenia profesjonalnego systemu dawkometrycznego (baxteringu), który z powodzeniem funkcjonuje w krajach Europy Zachodniej.
- Fakultatywna receptura: Uwolnienie aptek od obowiązku prowadzenia izby recepturowej to dobry kierunek, lecz deklaracja zwolnienia z tego wymogu powinna być możliwa już na etapie wnioskowania o zezwolenie. Pozwoli to na lepsze zaplanowanie inwestycji i np. wykorzystanie tej przestrzeni jako Pokoju Opieki Farmaceutycznej. Należy także jasno określić kryteria, które pozwolą Inspekcji Farmaceutycznej podjąć bezpieczną z perspektywy dostępu pacjentów do receptury decyzję o zwolnieniu apteki z wymogu posiadania izby recepturowej.
W przesłanym dokumencie zawarliśmy również szereg uwag redakcyjnych i logicznych, wskazując, że kilka przepisów wymaga doprecyzowania lub zmiany redakcyjnej, by uniknąć chaosu interpretacyjnego, jednak na obecnym etapie prekonsultacji nie są to sprawy kluczowe.
Jako organizacja zrzeszająca praktyków, deklarujemy pełną chęć dalszych prac nad projektem. Wierzymy, że wspólny dialog zaowocuje stworzeniem przepisów, które będą stanowić solidny fundament dla nowoczesnego systemu opieki zdrowotnej w Polsce.
