Związek Aptek Franczyzowych (ZAF) z pełnym przekonaniem popiera plany utworzenia przez Ministerstwo Zdrowia Indywidualnych i Grupowych Praktyk Farmaceutów oraz rozwój opieki farmaceutycznej jako nowych świadczeń zdrowotnych. Stanowczo jednak sprzeciwiamy się próbom przemycenia w nowej ustawie nieuzasadnionych, opresyjnych mechanizmów kontrolnych oraz kolejnych biurokratycznych obciążeń dla naszego zawodu.
Rozwój zawodu farmaceuty i nowe kompetencje – oczekiwany krok w dobrą stronę
Jako Związek Aptek Franczyzowych stoimy na stanowisku, że rozszerzenie kompetencji farmaceutów to właściwy kierunek zmian. Utworzenie Indywidualnych oraz Grupowych Praktyk Farmaceutów to wyczekiwany przez środowisko krok. Rozszerzenie katalogu usług możliwych do świadczenia przez farmaceutów – niezależnie czy to w aptece czy w formie indywidualnej praktyki to sposób na umocnienie opieki farmaceutycznej w systemie, ale i na nadanie zawodowi farmaceuty pozytywnej perspektywy rozwoju, której dzisiaj brakuje.
Dublowanie kontroli – państwowy nadzór nad jakością już funkcjonuje
Przedstawiciele Naczelnej Izby Aptekarskiej (NIA) uzasadniają powołanie kolejnego aparatu kontrolnego rzekomym brakiem mechanizmów oceny jakości świadczeń medycznych udzielanych przez farmaceutów. Twierdzenie to jest oczywiście błędne i merytorycznie nieuzasadnione, ponieważ w systemie prawa funkcjonuje już kompletny i wystarczający nadzór państwowy. Zgodnie z art. 10 ustawy o konsultantach w ochronie zdrowia oraz z przepisami ustawy o świadczeniach, właściwy konsultant krajowy lub wojewódzki posiada prawo do kontrolowania każdego podmiotu i miejsca, w którym udzielane są świadczenia zdrowotne. Konsultanci, działając na podstawie imiennego upoważnienia wojewody, mają prawo wstępu do apteki, żądania dokumentacji oraz pisemnych i ustnych wyjaśnień od personelu w zakresie realizowanych świadczeń. Mogą także współpracować w tym obszarze z odpowiednimi lokalnymi Izbami Aptekarskimi. Mechanizm ten w pełni zabezpiecza jakość świadczeń. Z wiedzy posiadanej przez ZAF wynika, że takie państwowe kontrole odbywały się na terenie kraju.
Nadmierna opresyjność samorządu
ZAF kategorycznie nie zgadza się na wdrażanie pod płaszczykiem pozytywnych zmian, kolejnego mechanizmu kontrolnego. Zaproponowane przez samorząd narzędzia kontrolne w dodawanym rozdziale ustawy o izbach aptekarskich, mimo iż zostały po pierwszym spotkaniu pozornie poprawione, nadal są nadmierne i dalej mogą odnosić się do wszystkich form wykonywania zawodu farmaceuty, a nie tylko, jak twierdzą przedstawiciele Samorządu, do kontroli jakości świadczeń zdrowotnych. Projekt przed poprawką przyznawał wizytatorom z NRA nieograniczony zasięg kontroli „w każdym miejscu wykonywania zawodu”, co oznaczałoby bezprawną ingerencję w struktury przedsiębiorstw (w tym aptek, hurtowni, szpitali czy uczelni), ale i organów administracji. Po korekcie projektu nadal niestety istnieją w nim przepisy, które nadają prawo szerokiej kontroli – choć już nie tak bezpośrednio określone. W pierwotnej wersji projektu NIA nadała sobie prawo do kontrolowania nawet Głównego Inspektora Farmaceutycznego… Co prawda po interwencji organizacji pracodawców najbardziej drastyczne przepisy zostały złagodzone, jednak proponowany przez NIA aparat kontrolny nadal znacząco wykracza poza standardową kontrolę charakterystyczną dla innych zawodów zaufania publicznego i co więcej dubluje się z istniejącymi obecnie przepisami. Np. według NIA kontrolerzy powinni móc obserwować i oceniać, jak farmaceuta wykonuje czynności zawodowe… Jest to propozycja jawnie ingerująca w poczucie intymności pacjentów oraz mogąca naruszać tajemnicę zawodową przez osobę nieudzielającą świadczenia. A wgląd w dowolną dokumentację może naruszać standardy świadczeń.
Paraliż organizacyjny zamiast wsparcia
Apteki i farmaceuci to obecnie jedna z najbardziej restrykcyjnie nadzorowanych branż w Polsce. Podlegamy stałym kontrolom m.in. Inspekcji Farmaceutycznej, Narodowego Funduszu Zdrowia, Sanepidu, Państwowej Inspekcji Pracy, Państwowej Inspekcji Handlowej oraz wojewody – za wszelkie błędy i uchybienia odpowiadamy także zawodowo. Obciążanie placówek i samych farmaceutów jeszcze większą odpowiedzialnością oraz nakładanie na nich kolejnej, samorządowej warstwy nadzorczej i biurokratycznej doprowadzi do chaosu kompetencyjnego i organizacyjnego paraliżu miejsc wykonywania zawodu.
Rola Samorządu Zawodowego we wspieraniu farmaceutów
W opinii Związku Aptek Franczyzowych, Samorząd Zawodowy powinien podążać w zupełnie przeciwnym kierunku. Oczekujemy od władz samorządu starań mających na celu odciążenie farmaceutów ze zbędnych obciążeń kontrolnych, a nie narzucania im kolejnych, bliżej nieokreślonych wymagań. Rozwój opieki farmaceutycznej musi opierać się na zaufaniu oraz na państwowej weryfikacji jakości świadczeń, a nie na budowie rozbudowanego aparatu śledczego wewnątrz korporacji zawodowej.
Oficjalne Stanowisko ZAF do pierwotnej wersji projektu
Poniżej prezentujemy przesłane do Naczelnej Izby Aptekarskiej oficjalne stanowisko Związku Aptek Franczyzowych do pierwotnej wersji projektu „ustawy o IPZF”. Oprócz zgłoszenia konieczności poprawy oczywistych błędów legislacyjnych w stanowisku szeroko uzasadniono brak merytorycznych argumentów dla wdrożenia szerokiego aparatu kontrolnego NIA wobec farmaceutów. ZAF zwrócił uwagę na istniejący już, wystarczający mechanizm kontroli jakości udzielanych przez farmaceutów świadczeń, mimo, że podczas pierwszej prezentacji projektu przedstawiciele NIA twierdzili, że obecnie jakość udzielanych przez farmaceutów świadczeń pozostaje poza jakąkolwiek kontrolą – uzasadniając tym samym swoją propozycję by rolę organu kontrolującego przyjęły osoby wyznaczone przez Naczelną Radę Aptekarską.
